Praca wykonana w czasie dodatko-

Praca wykonana w czasie dodatko- wym nazywa się pracą dodatkową. Widzimy więc, że robotnik bezpłatnie pracuje dla kapitalisty przez część dnia roboczego albo że – ściślej mówiąc – kapitalista bezpłatnie przywła- szcza sobie część wartości wytworzonej przez robotnika, część stanowiącą nadwyżkę ponad wartość jego siły roboczej. Na tym właśnie polega istota wyzysku klasy robotniczej przez kapitalistów, Cechą najbardziej charakterystyczną dla formacji kapita- listycznej jest więc nie tylko produkcja towarów, ale przede wszystkim wytwarzanie i przywłaszczanie przez kapitalistów wartości. dodatkowej. Kapitalista organizuje produkcję nie po to, aby zaspokoić potrzeby społeczeństwa, ale po to, aby po- mnożyć swój kapitał. Dążąc do osiągnięcia jak największych zysków, burżuazja musi się starać o powiększanie’ wartości dodatkowej. Prowadzi to do antagonizmu między klasą ro- botniczą . i burżuazją, do nieuchronnej i ostrej walki klaso- wej. Prawo wartości dodatkowej charakteryzuje więc istotę gospodarki kapitalistycznej: cel gospodarowania (maksymal- ny zysk) i sposób realizowania tego celu (wyzysk klasy robot- niczej). Zastąpienie prostej gospodarki towarowej gospodarką ka- pitalistyczną oznacza nie tylko rozwój i upowszechnienie tej gospodarki, ale także rozwój jej podstawowych sprzeczności. W prostej produkcji towarowej wszelkie wytwory pracy na- leżały do bezpośredniego wytwórcy. Prawo własności pro- duktów opierało się zatem na pracy osobistej. Inaczej ma się rzecz w gospodarce kapitalistycznej. W wyniku rozwoju środ- ków produkcji wytwarzanie przekształciło się z szeregu od- rębnych wysiłków jednostkowych w szereg działań społecz- nych, a produkty – z wytworów poszczególnych jednostek w wytwory całego społeczeństwa. Produkcja nabrała więc społecznego charakteru. Srodki produkcji pozostają jednak nadal własnością prywatną. Produkty pracy społecznej nie należą do robotników, którzy je wytworzyli, lecz są przy- właszczane przez kapitalistów, właścicieli środków produkcji. W procesie produkcji uczestniczą różne czynniki – środki produkcji w postaci urządzeń, maszyn, surowców oraz siła robocza najemnego robotnika. [podobne: , biuro detektywistyczne, blacha trapezowa, klimatyzacja precyzyjna ]

Tags: , ,

Comments are closed.